تدبیرسازه پایگاه جامع مهندسی عمران

با توجه به توسعه ساخت و ساز در کشور و همچنین پیشرفت های ایجاد شده در علم مهندسی عمران، لزوم بازنگری ویرایش دوم ‏و بروز رسانی آن بر اساس آخرین ویرایش آیین نامه های معتبر دنیا در زمینه تدوین آیین نامه های بارگذاری ضروری به نظر ‏میرسد. مهمترین تغییرات ایجاد شده در ویرایش سوم "مبحث ششم مقررات مقررات ملی ساختمان سال 1392 – بارهای وارد بر ‏ساختمان" به طور مختصر عبارتند از:‏

‏1- با توجه به گستردگی و تنوع اقلیم آب و هوایی کشور ایران، ضوابط مربوط به بار سیل، بار باران و بارهای یخ-یخ زدگی ‏جوی در این ویرایش به مبحث ششم مقررات ملی ساختمان اضافه شده است.‏

‏2- با توجه به فصول جدید بارگذاری اضافه شده، گروه بندی خطر پذیری ساختمان و همچنین ضریب اهمیت مربوط به هر نوع ‏بارگذاری در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان منظور شده است.‏

‏3- ترکیب بارگذاری مربوط به طراحی به روشهای متفاوت با در نظر گرفتن بارهای جدید اعمالی در مبحث ششم مقررات ملی ‏ساختمان منظور شده است.‏

‏4- عمده ترین تغییر ایجاد شده در فصل مربوط به بارهای مرده، حذف بار مربوط به تغیه های جداسازی فضا و انتقاال آن به ‏فصل مربوط به بارهای زنده است.‏

‏5- حداقل بار طراحی جانبی خاک با توجه به شرح مصالح انباشته شده در پشت دیوار حائل اصلاح و در فصل بارهای خاک و ‏فشار هیدرواستاتیکی اعمال شده است.‏

‏6- از جمله مهمترین تغییرات اعمالی در فصل بارهای زنده عبارتند از: ارائه ضوابط مربوط به دیوارهای تقسیم کننده، اصلاح ‏ضوابط مربوط به کاهش بارهای زنده طبقات از جمله امکان کاهش بار زنده محل عبور و یا پارک خودروهای سواری و کاهش ‏در بارهای زنده بام تحت شرایط خاص، اصلاح بارهای جراثقال، تکمیل و بروز رسانی حداقل بارهای زنده گسترده یکنواخت و ‏بارهای زنده متمرکز کف ها، بار زنده محل فرود بالگرد و تعیین یک حداقل مقدار ممکنه برای حالاتی که بار زنده آنها در این ‏مبحث مشخص نشده است.‏

‏7- اصلاح رابطه مربوط به تعیین بار برف بام در اساس ضریب اهمیت، ضریب برف گیری، ضریب شرایط دمایی و ضریب ‏شیب؛ بازنگری ضوابط مربوط به بارگذاری نامتوازن، انباشتگی برف در بامهای ترازهای پایینتر و متفاوت، و سربار باران بر ‏برف از جمله تغییرات ایجاد شده در فصل مربوط به بار برف میباشد.‏

‏8- با توجه به گستردگی صنعت بلند مرتبه سازی و همچنین امکان بروز طوفانهایی با سرعت زیاد، لزوم بازنگری ضوابط ‏مربوط به تعیین بارهای ناشی از باد ضروری به نظر میرسد. تغییرات ایجاد شده در این فصل به حدی است که میتوان فصل ‏مربوط به بارهای ناشی از باد را یک فصل جدید در مبحث ششم مقررات ملی ساختمان در نظر گرفت. به طور کلی سه روش ‏جهت محاسبه بار باد در این فصل در نظر گرفته شده است: روشهای استاتیکی، دینامیکی و تجربی (تونل باد). روش استاتیکی ‏برای سازه و ساختمانهای با ارتفاع کم و متوسط و نیز نما و پوسته خارجی مناسب است. در این روش فشار ناشی از باد به دو ‏بخش فشار داخلی و خارجی تقسیم شده و هر یک از نیروها بر اساس ضریب اهمیت، فشار سرعتی، ضریب بادگیری، ضریب اثر ‏باد جهشی و ضریب فشار داخلی یا خارجی تعیین میشود. روش دینامیکی برای تعیین اثرات کلی باد شامل پاسخ تشدید شده و ‏عمدتا برای ساختمانهای بلند و سازه های لاغر (بجز نما و پوسته خارجی و اعضای سازه ای ثانوی) به کار میرود. ساختار این ‏روش مشابه روش استاتیکی است با این تفاوت که ضریب اثر تند باد و ضریب بادگیری به طور متفاوتی تعیین میشوند. روش ‏تجربی برای ساختمانهایی که ممکن است در معرض اثرات جستی باد یا گرفتگی قسمتی از عبور جریان توسط موانع بالادست ‏جریان، ریزش گردباد یا اثرات ناپایداری آیرو دینامیکی قرار گیرند و همچنین ساختمانهایی که پوسته خارجی نا متعارفی دارند ‏مناسب است. ضوابط و روابط مربوط به هر روش به تفصیل در هر بخش ارائه شده است.‏

‏9- با توجه به بازنگری در ضوابط استاندارد 2800 (آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله)، کمیته تخصصی مبحث ششم ‏تصمیم گرفته است تا ضمن ارجاع ضوابط طراحی در برابر زلزله به آخرین ویرایش استاندارد 2800 به ذکر ضوابط لرزه ای ‏مهم و بیان واضحتر موارد ابهام آمیز در فصل مربوط به مبحث ششم مقررات ملی ساختمان بسنده کند.‏